Wat is het dauwpunt en wat heeft het met condens te maken?

Waterdruppels op een koud raam in de winter als voorbeeld van condens bij het dauwpunt

Het dauwpunt is de temperatuur waarbij waterdamp in de lucht begint te condenseren. Komt lucht in aanraking met een oppervlak dat kouder is dan het dauwpunt, zoals een koud raam of een buitenmuur, dan slaat het vocht neer als condens. Hoe vochtiger de lucht in huis, hoe hoger het dauwpunt en hoe sneller je condens krijgt.

Dat merk je nu goed. Het KNMI verwacht voor de komende dagen kans op lichte vorst in de nachten en ochtenden, gevolgd door nat en bewolkt weer. Koude ramen en vochtige binnenlucht zijn precies de combinatie waarbij het dauwpunt een rol gaat spelen.

Het dauwpunt in gewone taal

Lucht bevat altijd een beetje waterdamp. Hoeveel waterdamp er maximaal in past, hangt af van de temperatuur: warme lucht kan meer vocht vasthouden dan koude lucht. Koel je lucht af zonder dat er vocht bij komt of af gaat, dan komt er een punt waarop de lucht verzadigd is. Het KNMI omschrijft het dauwpunt als de temperatuur waarbij waterdamp begint te condenseren door afkoeling van de lucht.

Een herkenbaar voorbeeld is een bril die beslaat als je in de winter naar binnen loopt. Het koude glas is kouder dan het dauwpunt van de warme binnenlucht, dus het vocht in die lucht slaat er direct op neer.

Dauwpunt en relatieve luchtvochtigheid: hoe hangen ze samen?

De relatieve luchtvochtigheid op je hygrometer geeft aan hoeveel procent van de maximale hoeveelheid waterdamp er in de lucht zit. Het dauwpunt vertaalt dat naar een temperatuur. Bij dezelfde kamertemperatuur geldt: hoe hoger de luchtvochtigheid, hoe hoger het dauwpunt, en hoe minder koud een oppervlak hoeft te zijn om nat te worden.

Relatieve luchtvochtigheid Dauwpunt bij 20°C Dauwpunt bij 18°C
40% ca. 6°C ca. 4°C
50% ca. 9°C ca. 7°C
60% ca. 12°C ca. 10°C
70% ca. 14°C ca. 12°C
80% ca. 16°C ca. 15°C

De waarden zijn afgerond en berekend met de gangbare Magnus-benadering. Ze laten goed zien waarom een vochtige slaapkamer zo snel natte ramen geeft: bij 70 procent luchtvochtigheid en 18 graden ontstaat al condens op elk oppervlak dat kouder is dan ongeveer 12 graden.

Waarom krijg je in de winter condens op ramen?

In de winter is het buiten koud, en daardoor koelt de binnenkant van het glas af. Bij enkel glas of oud dubbel glas, en langs de randen van het kozijn, kan het glasoppervlak veel kouder worden dan de kamer. Zakt die temperatuur onder het dauwpunt van de binnenlucht, dan wordt het raam nat. 's Nachts gebeurt dat het snelst: de buitentemperatuur daalt, de verwarming staat vaak lager en in de slaapkamer adem je urenlang vocht uit.

Er speelt nog iets mee. Koude buitenlucht bevat weinig vocht. Het KNMI rekent voor dat lucht van 0°C met 70 procent luchtvochtigheid na opwarming tot 20°C nog maar ongeveer 19 procent relatieve vochtigheid heeft. Ventileren met koude buitenlucht is in de winter dus juist een effectieve manier om vocht af te voeren en het dauwpunt binnen te verlagen.

Meer over de oorzaken en aanpak van natte ramen lees je in waarom je condens op je ramen krijgt en wat je eraan kunt doen.

Zo verlaag je het dauwpunt in huis

Je hebt twee knoppen om aan te draaien: de hoeveelheid vocht in de lucht en de temperatuur van koude oppervlakken. Minder vocht bereik je door continu te ventileren, na het douchen en koken extra te luchten, de was niet in een dichte kamer te drogen en een luchtontvochtiger in te zetten in ruimtes waar de luchtvochtigheid hoog blijft. Koude oppervlakken pak je aan door de verwarming 's nachts niet helemaal uit te zetten, meubels een paar centimeter van buitenmuren te zetten en, op langere termijn, met beter isolerend glas.

Een luchtontvochtiger is daarbij een aanvulling, geen vervanging. Zonder ventilatie blijft vocht zich ophopen en blijven CO2 en andere stoffen in huis hangen. Blijft condens terugkomen op dezelfde plek, of zie je schimmel, dan kan er ook een bouwkundige oorzaak zijn, zoals een koudebrug of lekkage.

De AirPure DH251 luchtontvochtiger

De AirPure DH251 is een compacte luchtontvochtiger voor kamers waar de luchtvochtigheid en dus het dauwpunt te hoog blijven, zoals een slaapkamer met natte ramen.

Ontvochtiging: tot 900 ml per dag

Watertank: 3800 ml, met een veiligheidssensor die uitschakelt bij een volle tank

Ruimte en verbruik: geschikt voor ruimtes tot 55 m², 80W

Gebruiksgemak: timer instelbaar van 1 tot 24 uur en een nachtmodus waarbij het display uitgaat

Formaat en gewicht: 24 x 13,4 x 37 cm, 2,51 kg

Direct antwoord: het dauwpunt is de temperatuur waarbij waterdamp condenseert. Is een raam of muur kouder dan het dauwpunt van de binnenlucht, dan ontstaat condens. Verlaag het dauwpunt door de luchtvochtigheid omlaag te brengen met ventileren en zo nodig een luchtontvochtiger, en houd koude oppervlakken zo warm mogelijk.

Blijven je ramen 's ochtends nat? Bekijk de AirPure DH251 luchtontvochtiger of alle luchtontvochtigers van Dynter.

Veelgestelde vragen

Wat is een goed dauwpunt in huis?

Een vast streefgetal bestaat niet, omdat het afhangt van de temperatuur van je ramen en muren. Als vuistregel helpt het om de relatieve luchtvochtigheid tussen 40 en 60 procent te houden; bij 20 graden ligt het dauwpunt dan ongeveer tussen 6 en 12 graden.

Hoe meet je het dauwpunt?

Veel digitale hygrometers en weerstations tonen het dauwpunt naast temperatuur en luchtvochtigheid. Heb je alleen die twee waarden, dan kun je het dauwpunt aflezen in een tabel zoals hierboven.

Waarom zijn mijn ramen alleen 's ochtends nat?

's Nachts koelt het glas het verst af en adem je in de slaapkamer vocht uit. Daardoor zakt het glas onder het dauwpunt. Ventileer ook 's nachts, lucht 's ochtends kort en veeg natte ramen droog.

Is condens op de buitenkant van het raam erg?

Nee, condens aan de buitenkant van goed isolerend glas is meestal juist een teken dat het glas weinig warmte doorlaat. Het buitenglas blijft koud en daar slaat buitenlucht op neer.

Share